Krótka historia Zakrzowa | powrót

     Osiedle w dzielnicy Psie Pole.
     Przez Zakrzów wiodła stara droga na Oleśnicę i Kalisz, poświadczona pośrednio w zapisach z I w. n.e. Była ona odnogą słynnego szlaku bursztynowego, prowadzącego z Włoch i od wybrzeży Adriatyku nad Bałtyk.
     Zakrzów - nazwa topograficzna oznaczająca pierwotnie miejsce za krzymi to jest za krzakami. W staropolszczyźnie słowo kierz oznaczało krzak, zarośla. W dokumencie z XIII w. Henryk IV, książę wrocławski, pozwolił komesowi Henrykowi Wezenborg przenieść dobra Sacrow na prawa niemieckie.
     Osadnictwo na tym terenie sięga okresu kultury łużyckiej, w czasie badań archeologicznych odkryto tu cmentarzysko z tego okresu, zawierało ono dużą ilość ceramiki i 18 grobów oraz stwierdzono ślad osady z tej samej kultury. Niezmiernie bogate trzy groby szkieletowe odkryto w Zakrzowie w roku 1886. Lista znalezionych w nich przedmiotów jest bardzo długa, warto wymienić choćby piękną biżuterię ze złota, srebra i brązu, ozdoby z bursztynu, naczynia gliniane oraz z drewna i szkła, złote monety rzymskie z lat 161-270 itd. Groby pochodziły z lat 300-375, a spoczywali w nich niewątpliwie przedstawiciele jakiegoś możnego rodu, który przybył na Śląsk w pierwszej połowie IV wieku.
     Najstarszy przekaz źródłowy o wsi Zakrzów pochodzi z roku 1253. Dokumentem tym papież Innocenty IV zatwierdza klasztorowi św. Wincentego na Ołbinie szereg posiadłości pod Wrocławiem m.in. Zakrzów. Osada jest wówczas wymieniana jako Zakrou, w roku 1271 - Zacrou, w 1302 - Zakrow itd. Jest to nazwa topograficzna, oznaczająca niegdyś miejsce za krzakami, czyli za krzami. W roku 1785 Zakrzów miał 197 mieszkańców, w tym 6 kmieci, 20 zagrodników i 3 chałupników. We wsi był folwark i młyn wodny. Do roku 1810 wieś pozostawała własnością klasztoru św. Wincentego. W roku 1845 miała 249 mieszkańców, ponadto folwark, 40 domów, browar, gorzelnie, 2 gospody, młyn papierniczy i wodny, kuźnie, 7 rzemieślników i 6 przekupni. Miejscowa ludność hodowała 810 owiec. 1 listopada 1886 roku nastąpiło otwarcie 16-kilometrowej linii kolejowej Psie Pole-Brochocin Trzebnicki, na której znalazły się stacje Zakrzów i Pawłowice. Dziś trasa ta jeżdżą sporadycznie tylko lokomotywy towarowe. (Ta informacja jest już nieaktualna, bowiem na linii nie jeździ nic, przyp. Ch.) W dawniejszych czasach wieś należała do księstwa oleśnickiego, a później do powiatu oleśnickiego.
     W czasie ostatniej wojny w Zakrzowie znajdował się fabryczny obóz pracy przymusowej, w którym przebywało około 200 osób, w tym 100 Polaków. Wojska radzieckie zdobyły Zakrzów już 16 lutego 1945 roku, tak że szczęśliwie uniknął on zniszczeń. Pierwszym polskim sołtysem osady był po wyzwoleniu Józef Zgarłowski, a ostatnim, przed włączeniem miejscowości do Wrocławia (co nastąpiło 1 stycznia 1951 r.), Józef Pająk.

     Takie informacje o osiedlu podaje Zygmunt Antkowiak w książce Stare i nowe osiedla Wrocławia, Zakł. Nar. im. Ossolińskich, Wrocław 1973; o ówczesnym stanie osiedla - wymieniając kilka ciekawych informacji - napisał następujący akapit:

     Obecnie Zakrzów jest osiedlem rolniczym, o zabudowie luźnej, jedno- i wielorodzinnej. Liczba mieszkańców wynosi 3294 (w tym 1643 mężczyzn). Jest tu 280 budynków mieszkalnych i 276 gospodarstw rolnych. W osiedlu występują gleby znacznie zrożnicowane pod względem urodzajności - od klasy IIIa do IVb. Zakrzowianie hodują 75 sztuk bydła i 90 trzody chlewnej oraz 25 koni i 4 owce. Osiedle jest w zasadzie nie uzbrojone. Dopiero w latach 1965-1967 doprowadzono do części Zakrzowa wodę, ponadto niektóre rejony mają kanalizację deszczową. Szkoła mieści się w dwóch starych budynkach. W osiedlu działają znane szczególnie z produkcji lodówek, Zakłady Metalowe "Polar" oraz browar. Na trasie Zakrzów - ul. Kromera kursują autobusy linii 102, 147.

     Na tym notka z książki Zygmunta Antkowiaka się kończy. Warto dodać, że w międzyczasie standard osiedla poprawił się; podstawowej szkoły w części Starego Zakrzowa już nie ma, oba budynki wykorzystane są już w innym charakterze, w jednym z nich mieści się szkoła społeczna, dzieci chcące uczęszczać do szkoły podstawowej, korzystają ze szkoły na Nowym Zakrzowie. W kierunku śródmieścia można zaś dojechać autobusami: 128, 130 i 147, z czego podstawowym środkiem publicznej komunikacji zakrzowian jest autobus 128, który ma tutaj swoją pętlę:)

     Więcej informacji nt. Wrocławia: Wroclaw jest miastem położonym w południowo-zachodniej Polsce na Nizinie Śląskiej. Przepływa przez niego druga co do wielkości rzeka w naszym kraju - Odra, a dodatkowo wtórują jej Oława, Śleża, Widawa, Bystrzyca i sporo mniejszych rzek. Najwyzszy punkt w granicach miasta wznosi się na 148 m n.p.m., najniższy sięga 108 m n.p.m.

     Administracyjnie Wrocław dzieli się na 5 dzielnic: Stare Miasto, Śródmieście, Fabryczna, Krzyki oraz Psie Pole, które zajmuje cały obszar miasta znajdujący się na wschód od Odry. Na jego terenie mieści się kilkanaście osiedli, przyłączanych sukcesywnie do Wrocławia od roku 1928, kiedy to w granice Psiego Pola, które właśnie w tym roku stało się dzielnica miasta wrocławskiego, przyłączono kilka osiedli znajdujących się w najbliższym otoczeniu Starego Miasta i Śródmieścia. Kolejnego przyrostu w objętości Wrocław zyskał w roku 1951, gdy dołączono Sołtysowice, Zgorzelisko, Wojnów oraz Zakrzów.
     Kolejnej ekspansji na okoliczne osady dokonano w latach 70 i 73 (przyłączono m.in. Pawłowice, leżące na zachód), by w rezultacie osiągnąć aktualny obraz Wrocławia, rozpościerającego się na przestrzeni 293 tyś. km².

Krótka historia Zakrzowa | powrót